Trong những năm gần đây, quy định về “cưỡng chế hóa đơn” đã và đang được cơ quan thuế áp dụng đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh siết chặt quản lý thuế và áp dụng hóa đơn điện tử toàn diện. Vậy cưỡng chế hóa đơn là gì? Doanh nghiệp nào sẽ bị áp dụng? Cách xử lý khi bị cưỡng chế ra sao?

1. Cưỡng chế hóa đơn là gì?

Cưỡng chế hóa đơn hay chính xác hơn là biện pháp “ngừng sử dụng hóa đơn” do cơ quan thuế áp dụng đối với doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ thuế, nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ cho ngân sách nhà nước. Khi bị áp dụng biện pháp này, doanh nghiệp sẽ không được phép sử dụng hóa đơn để giao dịch hay thanh toán.

Nói cách khác, khi doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ thuế mà các biện pháp cưỡng chế khác không hiệu quả, cơ quan thuế sẽ thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng – tức ngăn chặn việc lập hóa đơn mới cho đến khi xử lý xong vi phạm.

2. Trường hợp nào sẽ bị cưỡng chế?

Cơ quan thuế sẽ tiến hành cưỡng chế nếu doanh nghiệp rơi vào các trường hợp sau:

• Nợ thuế từ 90 ngày trở lên mà không thanh toán, không phản hồi thông báo.
• Có dấu hiệu bỏ trốn, tẩu tán tài sản, không thực hiện quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
• Đã áp dụng các biện pháp khác như trích tài khoản, phong tỏa tài sản nhưng không đạt hiệu quả.

Ngoài ra, cưỡng chế hóa đơn còn áp dụng với trường hợp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp như:

• Dùng hóa đơn giả.
• Hóa đơn chưa hoàn tất thủ tục phát hành.
• Hóa đơn đã hết giá trị sử dụng do mã số thuế không còn hiệu lực hoặc doanh nghiệp đã ngừng hoạt động.

3. Hệ quả khi bị cưỡng chế hóa đơn

Khi bị áp dụng biện pháp cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn, doanh nghiệp sẽ không thể sử dụng hóa đơn để giao dịch, thanh toán với khách hàng, dẫn đến:

• Gián đoạn hoạt động kinh doanh.
• Mất uy tín với đối tác, khách hàng.
• Khó khăn trong việc thanh toán các chi phí vận hành như tiền lương, nguyên vật liệu.

4. Doanh nghiệp nên làm gì khi bị cưỡng chế?

• Trong thời gian bị cưỡng chế, doanh nghiệp có thể gửi đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần.
• Doanh nghiệp phải tạm nộp 18% doanh thu trên hóa đơn yêu cầu cấp.
• Chuẩn bị hồ sơ đề nghị đúng quy trình, và chỉ được phép sử dụng hóa đơn sau khi có xác nhận của cơ quan thuế.

Cưỡng chế hóa đơn là lời cảnh tỉnh để doanh nghiệp quản trị rủi ro thuế tốt hơn, minh bạch hơn. Cần thường xuyên rà soát tình trạng nợ thuế, tránh sử dụng hóa đơn không hợp pháp và chủ động phối hợp với cơ quan thuế để duy trì quyền sử dụng hóa đơn hợp pháp.